Жарнама
Жаңалықтар

Атырау маңынан өте ежелгі монша табылды

Атыраулық археологтар ноғай-қазақ кезеңіне тиесілі моншаның орнын тапты, деп жазады 24.kz

Алтын Орданың астанасы болған Сарайшық қалашығындағы зерттеу жұмыстарының нәтижесінде жыл сайын тың жаңалықтар ашылып отыр. Қазақ Хандығы мен Ноғай билеушілерінің де қонысы болған мекеннің бізге беймәлім сыры көп. Келер жылы Ұлттық құрылтайдың да Сарайшықта өтуі кездейсоқ емес. 

Бір таңқаларлығы, сол кезде әктелген қабырғалар бүгінге дейін қанша ғасыр өтсе де сол қалпында сақталған. Бұл жерде археологиялық қазба жұмыстарын жүргізген мамандар осы жердегі мынадай тандыр-пештердің де Алтын Орда дәуіріне тиесілі екенін айтып отыр. 

Археологтар бұл маңды екі жыл бұрын қазып бастаған. Олардың пайымынша, бұл қонақүйдің жері. Қазір археологтар 14 бөлменің орнын анықтаған. Табылған қыш бұйымдар мен тиындардың Алтын Орда дәуіріне тән екені белгілі болды. Қазба жұмыстары кезінде «Сарайшық» музей-қорығының мамандары тағы тың жаңалыққа кезікті. Осы жерден Ноғай-Қазақ кезеңіне тиесілі моншаның орнын тапқан. 

«Монша тастары ноғай-қазақ кезеңіне тән. Шаруашылық шұңқырларды тазалау барысында көптеген қыш бұйымдар, соның ішінде қысқа көлемді жасыл бояу берілген сыртына, қызыл қыштан жасалған авирол ыдысы табылды, арнайы дәрі-дәрмек мақсатында пайдаланылған. Сонымен қатар хорезмдік керамикалар өте көп табылды», – дейді  «Сарайшық» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының ғалым-хатшысы Амангелді Жұмабаев.

Биыл қазба жұмыстары 800 шаршы метр жерде жүргізіледі. Қазір Сарайшық қалашығының батысынан туристерге арналған қақпа салынып жатыр. Келер жылы Ұлттық құрылтайға келетін меймандар да осы жерде көне дәуірден сыр шертетін жәдігерлермен таныса алады. 

«Батыс қақпаның маңына қазба жұмыстары шоғырланды. Осы жерден болашақта туристерге көрінетін объектілерді ашу жоспарлап отырмыз. Құрылтайға келетін қонақтарды да, мәртебелі меймандарды осы жерден қарсы алып, осы жерге Сарайшықтың көне нысандарын ашуды жоспарлаудамыз», – деді «Сарайшық» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының бас инспекторы Айбек Тұрарұлы.

Археологтарды да мазалайтын мәселе жоқ емес. Олар облыста реставрациялық ұйым құрылса, дейді. Өйткені Сарайшық қаласының орны әбден бүлінген. Кейін қаланың үстіне адамдар жерленген. Сол уақытта көне қаланың қабырғалары бұзылды. Ал бүгінге аман жеткендерін күтіп-баптау оңайға соқпай тұр. 

«Ғимараттардың көбі бұзылған. Тек аман қалғандары саз балшықпен сақталған. Осыларды сақтау қиын болып тұр. із жыл сайын сыртын майлап, жауып, сазбен майлап сақтап отырмыз», – дейді  «Сарайшық» мемлекеттік тарихи-мәдени музей-қорығының бас инспекторы Айбек Тұрарұлы. Өңірде реставрациялық мекеме құрылса, Алтын ордадан басталған тарихтың болашаққа бүлінбей жететіні даусыз, дейді археологтар.

Related Articles

Пікір үстеу

Э-пошта мекенжайыңыз жарияланбайды. Міндетті өрістер * таңбаланған

Back to top button