Олар – журналистиканың жампоздары болатын

Жылжыған жылдар легі кейде кейінге көз жүгіртуге де мұрша бермейді екен. Тек арасында түрлі жағдайға байланысты санаға сәуле жүгіріп, өткенді оймен шоласың. Сол кезде кезінде қаламдас болған, заманы ортақ, ғасыры бір адамдардың азайып-ақ қалғандығын байқайсың. Сонау 1986 жылғы 20 мамырда Уәлиханов көшесіндегі ескі ғимаратта орналасқан облыстық «Коммунистік еңбек» газеті редакциясының табалдырығын аттағанда алдымнан шыққан тұстастар мен тұрғыластардың біразы бүгінде о дүниелік болған.

Pressa

Атырауға аттаныс

Құлсарыда жүрген шағым. Сондағы мұнай-газ барлау экспедициясында еңбек етемін. Кішкене кезімнен жазуға үйір болғандықтан есейгенде де қолымнан қалам түспеді. Азды-көпті дүнием аудандық, облыстық және республикалық газеттерде жарияланып тұрады. Әсіресе, «Ембі» газетіне (қазіргі «Кең Жылыой») өнеркәсіп тақырыбындағы материалдарымды жиі жариялайды.

Осындай күндердің бірінде облыстық «Коммунистік еңбек» газетінің меншікті тілшісі Бақытжан Бозданов:

– Меңдібай, сен мақала жазғанда қиналасың ба, әлде еркін қамтисың ба? – деп сұрады.

Біраз күннен кейін ол облыстық «Коммунистік еңбек» газетіне қызметке баруымды ұсынды.

Бәкеңнің ұсынысы тым тосын шықты. Коммунист болғандықтан экспедиция партия комитетінің хатшысы Хамидолла Хабдешевпен ақылдастым. Ол әке-шешеме айтты да, бірден баруымды құптады. Мен облыстық газетке осылай тап болдым.

«Біз өнеркәсіп бөліміненбіз»

Осылай дегенде, әрине, есіме Тасмағамбет Текеев пен Кеңес Тұрышев түседі. Тәкең бөлім басшысы болатын. Әріптестері оны «тірі энциклопедия» десетін. Кез келген жоғары лауазым иесі емес, қатардағы инженердің де аты-жөні мен өмірбаянын, тіпті телефонын жатқа айтатын. Басқа бөлімдегілер келіп сұрап жататын. Солардың біреуіне де қабақ шытпай, сауалдарына жауап беретін. Жалпы, оның қызмет барысында қатты ренжігенін көрмеппін. Әңгіменің майын тамызатын.

Тасмағамбет Текеев

Кеңес Тұрышев сын материалдар, әсіресе, фельетондар жазумен ерекшеленді. Соның көбі әлі де көнекөз оқырмандар жадында шығар. Мәселен, «Тоқта, такси!» атты мақаланы ешкім ұмытпаған болар. Сірә, арасында редактор өткір тақырып табуға тапсырма беретін тәрізді, Кеңес терезеге қарап ұзақ ойланып отыратын. Кейін ол облыстық прокуратура шығарған ведомстволық газеттің редакторы болды.

Бір кабинеттегі үш тарлан

Олар, шынында да, мықты журналистер еді. Мен жұмысқа орналасқанда Қабижан Сағиев жауапты хатшы екен. Қызмет куәлігін де сол кісінің қолынан алдым. Кейін ол мәдениет бөлімін басқарды. Тек экономикаға немесе ауыл шаруашылығына қатысты емес, мәдени жаңалықтарды да бірінші бетке беруге болатындығын дәлелдеген осы Қабекең.

Оған қарсы үстелде әдебиет бөлімінің меңгерушісі Мұқан Көптілеуов отырды. Екеуі қатар-ды. Әзілдері жарасатын. Мұқаңның қызық мінездері көп еді. Үстіне жұмсақ тері төселген орындығына ешкімді отырғызбайтын. Жұмысқа алғаш келген кезімде бос тұрған соң жігіттердің айтуымен сәл тізе бүккенмін. Содан Мұқаң кіріп келе жатқанда орнымнан көтерілдім. «Бала, ертең мен кеткен соң отырарсың, әзірге орнымды бер» деді. Мені әдейі отырғызған басқалары күліп жатыр.

Әлі Журналистер Одағына мүше болмаған кезім. Бірде редакторымыз Құмар Кенжеғалиев таңертеңгілік кабинетіне шақырып, «Одаққа да өтерсің, әзірге мынаны тағып жүр» деп «Коммунистік еңбек» деп жазылған қызыл түсті төсбелгі берді. Соны тағып алсам, коридорда Мұқаң алдымнан шықты. Оның өңірінде Журналистер Одағының төсбелгісі бар. Маған тесіле қарады да, үндемей бұрылып кетті. Содан түс қайта екінші жағына осындай төсбелгі тағып келіпті. «Міне, бала, менде де бар» дейді арсалаңдап күліп.

Арынғазы Мырзағалиев

Кеңес құрылысы бөлімінің меңгерушісі Арынғазы Мырзағалиев өте орнықты жігіт еді. Оның да біреуге қабақ шытқанын көрмеппін. Тасмағамбетке «Тәке, сен қасыңа жұмсағанға зыр жүгіретін Меңдібайды алып, қолың ұзарды ғой» деп әзілдейтін. Кейін аудармашылық қабілетімен танылды, өмірінің соңына дейін мұнай өңдеу зауытында жұмыс жасады. Арекеңнің республика өңірінде белгілі азаматтармен араласқанын, бірге оқығанын кейінгі кезде білдік қой. Ал, өзі көп айтпайтын, мақтанқұмар емес-ті.

Қос құрбы

Елена Таңбаева журфакты бітіріп, менің алдымда ғана қызметке кіріскен екен. Әлі есімде, өзіме бөлінген үстел басына жайғасқаным сол еді, кабинетке қолында бір бет қағазы бар кішкене бойлы қара қыз кіріп келді. Қысқа ғана амандықтан соң «Меңдібай деген сіз бе, мен кезекшілер тізіміне кіргізіп қоямын» деді тақ-тақ етіп. Онымен алғашқы таныстығым осылай басталды.

Елена Таңбаева

Араға азды-көпті уақыт салып Еленамен «Атырау» газетінде қайта кездестім. Бұрынғыдай емес, салмақтылау. Қос ұлдың анасы. Бекбол есімді радиотілші жігітпен шаңырақ көтерді. Бүгінде ұлдары да, келіні де журналист. Міне, сөйтіп, бір әулет тұтасымен қаламгерлер атанды.

Елена әріптестерінің еңбегін бағалай білетін, біреудің табысын қызғанбайтын. Жанындағылардың жақсы материалы жарық көрсе, өзі де қуанатын. Кемшілікті бетке айтатын тура мінезі де бар-ды. Сонысымен кейбіреулерге жақпай да жүрді.

Журналистік өмірімнің бастапқы баспалдағында жадымда көбірек қалған тағы бір адам – корректор Гүлсім Жолдыбаева. Ол кезде баспахана қазіргі Сәтбаев даңғылындағы «Халық банк» орналасқан ғимаратта еді. Газет аптасына бес мәрте шығатындықтан кезекшілік тез келіп қалады. Корректорлармен көбіне сонда кездесеміз.

Гүлсім Жодыбаева

Гүлсімнің адамгершілігі мол еді. Кезекшілік кезінде «еркелік» істеп қоятын журналистер жөнінде басшыларға ауыз ашпайтын. Кейбіреулер редакторға шағымданып, арты жиналысқа ұласып жатқанда, Гүлсім ешкімді ұстап бермеген-ді. Қайта қорғауға тырысатын. Қазір «Атырауда» оның қызы Айнагүл еңбек етеді. Мен әркез оның бойынан анасының жақсы қылықтарын іздеймін.

Менің де журналист соқпағына түскеніме отыз жылдан асыпты. Шағын мақалада «Коммунистік еңбек» газетінде бірге жұмыс жасаған, бүгінде бақилық болған бір топ адамды қамтыдым. Солардың есімдерін жаңғырттым. Кейінгі жылдары редакторлар Құмар Кенжеғалиев пен Теңдік Жауыров, Атырау журналистикасының абызы Шөпенғали Дәуенов, т.б. дүние салды. Бәріне де жүрек сыздады.

Меңдібай СҮМЕСІНОВ

Оставить комментарий

Ваш email нигде не будет показанОбязательные для заполнения поля помечены *

*