Кибералаяқтар қалтаңызды қағады…

Әдеттегідей электронды поштамды тексеріп отырып, белгісіз біреуден «For you», яғни, «Сіз үшін» деген тақырыппен келіп тұрған хатқа еріксіз көзім түсті. Онда өзін «адвокат мистер Робертпін» деп таныстырған біреу Үндістанда өмір сүрген менің миллионер досымның қайтыс болуына байланысты қайғырып көңіл айтып, оның маған пәленбай миллион долларды мұраға қалдырып кеткендігі туралы жазыпты. Өзінің уақыты тығыз, дәл қазір Еуропаға сапарлап бара жатқандығын айтқан виртуалды адвокат ақшаны аударма жолымен алуым үшін көрсетілген нөмірдегі хатшысы мисс Джейнге қоңырау шалып, оған өзімнің есепшотым туралы ақпарат қалдыруымды сұрапты. Мырс еттім де, хатты өшіре салдым. Себебі, Үндістан тұрмақ, ет жақын көршіміз Ресейде де таныс досымның тұрмайтынын басқадан бұрын өзім жақсы білемін. Бірақ, сол жұмбақ хат бәрібір мені ойландырып тастады.

596ff270af092fdb58f44f160f091dc7

«Ұстатпаған» тон

Тегін олжа немесе арзан тауар алып қалу мүмкіндігі туралы хаттар мессенджерлерге жиі келіп жатады. Және осындай интернет алаяқтарға алданып, кейбір адамдардың сан соғып қалатыны да рас. Осы тақырып бойынша Атырау облысы Ішкі істер департаментіне сұрау салғанымызда, бір ғана Атырау қаласы бойынша жыл басынан бері 26 интернет алаяқтық фактісінің тіркелгендігі туралы мәлімет алдық. Қолда бар фактілер бойынша індете отырып, алаяқтықтың құрбаны болған қала тұрғынымен сөйлесудің сәті түсті. «Бәрі olx сайтынан оқыған жарнамадан басталды» деп күрсінді кейіпкеріміз. «Жап-жаңа құндыз тонды 300 мың теңгеге сатамын» деп берілген жарнаманы оқығаннан кейін, дереу тонның суретін қарадым. Әп-әдемі, әрі дене сымбатын айқындай түсетін сиқыры бардай көрінді. Ізін суытпай көрсетілген нөмірге қоңырау шалдым. Тұтқаның ар жағындағы бойжеткен алдын-ала төлем жасасам, тонның жарнамасын сайттан алып тастайтынын, ол үшін кемінде 200 мың теңгені оның картасына аударып жіберуім керек екендігін айтты. Төлем жасадым, кейін ол қызды да, тонды да таппай қалдым. «Киви әмиянмен» жасалынған аударымнан кейін әлгі қыз ізім-ғайым жоқ болды» деді есімін жұмбақ күйінде қалдырғысы келген кейіпкеріміз.

Кезбеге рәсімделген карта

Желге ұшқан жарты миллионға жуық қаражаттың оқиғасы туралы бізге Атырау облысы Ішкі істер департаментінің баспасөз хатшысы Назымгүл Қайсағалиева айтып берді. «Белгісіз біреу сайттардың біріне шетелдік қымбат маркалы машинаның қосалқы бөлшегін арзан бағаға сататындығы туралы хабарландыру береді. Көрсетілген нөмірге хабарласқан атыраулыққа әлгі азамат толықтай төлем жасалған жағдайда, жабдықты үйіне дейін жеткізіп беретінін айтады. Банк картасына төлем жасалғаннан кейін жарнама беруші атыраулықпен байланысын біржола үзеді. Қылмыстық іс қозғау кезінде ол адамның басқа қаланың тұрғыны екендігі анықталды. Қызығы сол, төлем аударылған картаны жарнама берушінің көшедегі кезбенің атына рәсімдегені белгілі болды. Кезбеге он мың теңге сыйақы берген әккі алаяқ тура 450 мың теңгені банкоматтан суырып алып, тайып тұрған» дейді спикер.

«Бақсам, бақа екен» демекші, аяқ астынан миллионер етуге уәде ететін немесе су жаңа дүниені нарық бағасынан екі-үш есе арзанға беретін жарнама біткеннің артында көп жағдайда кімдердің тұратынын жоғарыда келтірілген оқиғалар дәлелдеп отыр. Демек, құқық қорғау органдарының интернет алаяқтық қылмысының өршіп бара жатқандығын айтып, дабыл қағуы тегіннен-тегін емес.

P.S. Жақында ғана Ішкі істер министрлігі елде орын алып жатқан қылмыстық оқиғалардың тоғыз пайызының киберқылмыспен тікелей байланысты екендігін мәлімдеді. Қазір тіпті интернет арқылы тауар алумен бірге, зат сату да қауіпті болып барады екен. Мәселен, алаяқтар тауарыңызды ұстап көрмей жатып, сатып алатынын айтып, алдын-ала төлем жасау үшін жеке картаңыздың нөмірін сұрайды. Карта немесе шот нөмірін оп-оңай біліп алған олар ішіндегі ақшаны толықтай «шешіп» алатын көрінеді. Астанада орын алған соңғы оқиғада тауар сатпақ болған жарнама берушінің картасынан 380 мың теңгенің ұрланғаны туралы да дерек бар.

Баян Жанұзақова

Оставить комментарий

Ваш email нигде не будет показанОбязательные для заполнения поля помечены *

*