Руханият

ТАРИХТЫ ЗЕРДЕЛЕУ, БОЛАШАҚҚА БАҒДАР

«Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев саясаткер және әлемдік деңгейдегі мемлекеттік қайраткер ретінде ұлттық тарих мәселелерімен тыңғылықты айналысуда» деп жазады Тұңғыш Президент тарихи-мәдени орталығының директоры Жазира Көлбаева.

Читать далее »

АҚЫНЫН АРДАҚТАҒАН АТЫРАУ

Құрманғазы ауданының Еңбекші селолық округі орталығына Жұмекен Нәжімеденовтің ескерткішін орнатты

Атырау университетінің профессоры, белгілі жұмекентанушы – ғалым Қадыр Жүсіп: - Жұмекенді зерттегенімді мақтаныш етемін, бұған бірнеше жылым кетті, біршама игілікті істер тындырсам да, тек шет жағасында ғана жүрмін-ау деп ойлаймын. Өйткені, Жұмекен – бой бермейтін ғаламат тереңдік. Ол елге деген сағынышпен де сырқаттанды. Айықпас дерт те меңдеді. Сол кезде жазған:
«...Дала деген докторға көрінейін,
Профессор емдесін шұбат деген...» болып келетін айтса сөз жетпес аса бір іңкәр сезімге толы жыр жолдарынан тұратын өлеңін оқыды. – Биыл – ақынның бақилық болғанына 30 жыл. Туған топырағына ескерткіш болып оралуда. Бұл – біртуар ақын перзентінің ұмытылмайтынының белгісі. Көңілім «түрегеліп жыр оқып тұрған ескерткіші Атырауда тұрса, Шәмшімен бір қатардағы бейнесі Астанаға сән берсе» деп армандайды. Халқы, ел-жұрты аман болса, ол күнмен де қауышармыз, ағайын! - деді Жұмекеннің қадірін өзгелерден оқшау білетін қадірменді Қадыр ағамыз.

Читать далее »

АҚЫНЫН АРДАҚТАҒАН АТЫРАУ

Құрманғазы ауданының Еңбекші селолық округі орталығына

Жұмекен Нәжімеденовтің ескерткішін орнатты

Өткен сенбі құрманғазылықтар есінде мәңгі ұмытылмас күнге айналды. Еңбекші селолық округіндегі Жұмекен саябағына көрнекті ақын Жұмекен Нәжімеденовтің ескерткіші орнатылды.
Еліміздің Әнұраны авторларының бірі, туған жердің төл перзенті Жұмекен Нәжімеденовтің ескерткіш-мүсінінің ашылу салтанаты жүректі тебірентерлік айрықша қошеметпен басталды. Ескерткіш алдына керілген лентаны қию құрметіне белгілі қоғам қайраткері, ғалым Ғарифолла Есім, облыс әкімінің орынбасары Сәлімжан Нақпаев, Жұмекеннің ұлы Мағжан Нәжімеденов ие болды.

Читать далее »

ПЕНДЕЛІКТЕН ҚАШАН ДА БИІК ТҰРҒАН…

Еліне және оның дамуына үлес қосу, өзгелерге жақсылық жасау. Ғұмырлық өлшем қағидаттарын осылай таңдаған Сақыпжамал Орынғалиқызы Орынғалиева жетпісінші жылдардың екінші жартысында жаңашылдығымен танылған еді. Ауданның әдеби, мәдени, білім, денсаулық саласына жаңа леп, тың серпін, үлкен ілгерілеушілік әкелген ол бұл саланы басқаруға келгеннен-ақ, жігерлі, тың ойы бар, өзін де, өзгелерді де орындарына қоя білетін басшы ретінде көрінген еді.

Читать далее »

ҚЫПШАҚТАР

Әсіресе, олар жаңа елдерді жаулап алғанда, жаңа жерлерді игергенде де осы дәстүрді берік ұстады. Осындай кезеңдерде олар өздерінің жүгенсіздігімен кентавр атанған замандастарына қатты ұқсайтын. Көшпелі халықтың осы кезеңін бейнелейтін ешқандай археологиялық ескерткіш қалмаған, тек айдаладағы қорған-обалар, зираттар ғана өткен дәуірден елес бергендей.
Шығыс Еуропада осындай «таборлық» үрдіспен көшуді ІV-VІІ ғасырларда ғұн тайпалары, ал VІІІ-Х ғасырларда аварлар, венгрлер, печенегтер, торкілер, ақырында ХІ ғасырда қыпшақтар да бірте-бірте бастан өткерді. Шығыс Еуропа далаларына енгеннен кейінгі алғашқы онжылдықтардың ішінде-ақ қыпшақтар орыс шекарасын талқандай бастады.

Читать далее »

МАХАМБЕТТІҢ НАЙЗАСЫ

Ш.Сариев атындағы облыстық өнер музейінде өткен Махамбет Өтемісұлының 210 жылдығына арналған байқау-көрмеде қатысушылардың ерекше назары атыраулық қолөнер шебері Кеңес АЙЫПҚАЛИЕВТЫҢ (суретте) «Махамбеттің найзасы» жұмысына түсті.

Читать далее »

«ХАЗАРДАН ҚАЗАҚҚА ДЕЙІН»…

Атырау облысының әкімдігі «Қазақстан» РТРК» АҚ Атырау филиалы ұсынған жаңа идея – ұлт тарихының мұнайлы өңір аумағындағы құндылықтарын қалың қауымға тереңірек жеткізіп, таныстыруды көздеген «Хазардан –Қазаққа дейін» атты жаңа телеэкспедициясын қолдағанын жақсы білеміз. Экспедицияның мақсаты қанша ғасыр өтсе де маңыздылығы мен мәнін жоймайтын тарихтың куәсі - Ұлы Жібек жолын негізге ала отырып, Атырау облысы өңіріндегі тарихи-мәдени мұраларды зерттеуге жол ашу. Сол өңірлердің қазынаға бай мол тарихынан сыр шертетін жергілікті көнекөз қариялардың әңгімесін негізге ала отырып, ғасырлар қойнауына үңілу. 

Читать далее »

ЖАЙЫҚ ЖАҒАЛАҒАН ЖҰРТ ЖАҢАЛЫҚҚА АСЫҚ, ӨРКЕНИЕТКЕ ЫНТЫҚ

Ойдым-ойдым жолдармен жүйткіп келеміз. Көлігіміз ішек-қарнымызды ақтарып жіберердей болып, төбешіктерге бір мініп, бір түсіп келе жатыр. Қара жолдан көтерілген көк шаң терезеден көлікке еніп, жусанның иісіне араласқан топырақ танауды қытықтап келеді. Бұл біздің Есбол ауылынан шығып, Ортақшыл арқылы Алғаға қарай жүйткіп келе жатқан бетіміз. Айқыш-ұйқыш жолдармен, одан қалды, сан-саққа жүгірген ойымызбен іштей арпалысып келе жатқанымызда гүрілдеген жүк көліктерінің дауысынан селк еттік. Сөйтсек, салынып жатқан Атырау – Индер тас жолына да жетіп қалыппыз. Қауырт жұмыс кәдімгідей қызу жүріп жатыр. Жол бойында жүк көліктері де, жұмысшылар да көп екен. «Көп ұзамай халық айқыш-ұйқыш жолдардың азабынан да құтылады» деп езу тартып қойды олар.
Боямасыз:

Читать далее »

АБЫЛАЙ АҢСАҒАН АЗАТТЫҚ

Қазақ халқы талайлы тағдырында ұлтқа ұстын болған хандардан, ел қорғаған батырлардан, кемел билерден кенде болмаған. Солардың қатарындағы шоқтығы биік ұлы тұлғаның бірі – биыл 300 жылдығы аталып өтетін Абылай хан.
Абылай Керей мен Жәнібек хандар тіккен Қазақ ордасын еңселі ел ету ісіне саналы ғұмырын арнады. Қазақ хандығы деген ұлан-ғайыр жерімізді жаудан азат етіп, еліміздің етек-жеңін бүтіндеді. Оның қазақ халқының тұғыры берік, жұлдызы жарық ел болуын аңсап, осы қасиетті мақсатқа жету жолында найзаның ұшын ғана емес, дипломатияның күшін де жұмсаған заманының аса көрнекті ханы болғанына тарих куә.
Алмағайып сұрапыл заманда есеңгіреген елге ес кіргізіп, бір тудың астына біріктіре білген Абылай ерлігі мен ақыл-парасатын қатар жұмсаған сарабдал саясаткерлігінің арқасында қазақ халқын жойылып кетуден сақтап қалды. Осылайша, туған халқының кемел болашағын аңсаған ол өз дәуірі артқан ұлы жүкті қайыспай көтеріп, ел алдындағы перзенттік парызын атқарып кетті.

Читать далее »