Руханият

ХАН ОРДАЛЫ АТЫРАУ

біздің өңір көп тарихты бойына бүгіп жатыр 

Бұрынғы «Қазақстан тарихы» оқулығының өзі қандай жұқа болса, ішкі мазмұны да кеңестік қытымыр саясаттың сүзгісінен өткен-діктен тым тайыз болғанын баршамыз да білеміз. Алайда, кезінде дербес іргелі хандық құрған қазақ халқының талайлы тағдыры маңдайына жазған тар жол, тайғақ кешулері хақында от жүректі, патриот тарихшылардың там-тұмдап жазып қалатын, көнекөздердің там-тұмдап айтып қалатын шежірелерінен сана саңылауына ғасырлар қойнауының әлдебір күмбірлері жетіп жататын. Содан-ақ біз тарихымыздың тым әріде жатқандығын жүрегімізбен сезінетінбіз.

Өткенін білмеген, оны әділетті де, салиқалы саралай алмаған ұрпақ болашаққа да айқын бағдар ұстай алмайды. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың тарихқа жаңаша көзқараспен келу қажеттігін айтып, Қазақ хандығының 550 жылдығын атап өтуге шешім қабылдауының негізгі мәні де осында.

Атырау облысы аумағында қазақ хандарының есімімен байланысты бірнеше тарихи-мәдени ескерт-кіштер мен жер-су атаулары бар. Өкінішке орай, жетпіс жылдық кеңестік биліктің тұсында қазақтың ғасырлар бойы қалыптасқан  көшпелі мәдениеті ескіліктің сарқыншағы ретінде жойылып, мұның соңы тарихи топонимдердің ұлт санасынан өшуіне жол ашты. Десек те, дәстүрлі қазақ қоғамында атадан балаға жалғасқан далалық ауызша тарихнаманың арқасында бірқатар тарихи мәліметтер мен деректер аңыз түрінде болса да бүгінге жетті. 

Читать далее »

СИЫР ӨСІРГЕН «СЕРИЖАН»

асыл тұқымды малдан табысқа кенеле бастады

Осыдан оншақты жыл бұрын Еркінқала селолық округіне қарасты Сарыөзек учаскесінен көкөніс, бау-бақша өсіру, өнімін қалалықтарға сату мақсатында құрылған «Серижан» шаруа қожалығы кейін қаз, тауық, күркетауық сатып алып, шаруашылықтарын кеңейтті. Бірер жылдан соң Қамысқала селолық округі аумағына қарайтын «Ахмет шошақ» деген жерден қыстақ орнын салып, мал шаруашылығын дамытуға бет бұрды. Ал, 2012 жылдың жазында Қостанай облысындағы «Диевская» агрофирмасынан 55 бас аналық және 10 бас аталық әулиекөл асыл тұқымды мүйізді ірі қара малын сатып алуға қол жеткізді. Өз қаражаттарын асыл тұқымды мал өсіруге салған «Серижан» шаруа қожалығы асыл тұқымды ет бағытындағы мүйізді ірі қара малдың өнімділігін арттыруды көздеп отыр. 

Читать далее »

АУЫЛДАҒЫ АГРОФИРМАЛАР

Төрт түлікпен күнкөріс жасайтын құрманғазылықтар үшін мал қыстату –маңызды науқан. Мал қыстағына әзірлік жұмыстары ерте қолға алынды. Алдымен, аудан бойынша қыстаққа түсетін малдың нақты есебі тиянақталды. Өткен жылдың аяғында ірі қара - 50 мың, қой-ешкі - 170 мың, жылқы - 14 мың, түйе 5,9 мың бас болып, алдыңғы жылмен салыстырғанда ірі қара - 13, қой-ешкі - 8, жылқы 9 пайызға көбейді. Барлық меншік нысандары малға қажетті 139450 тонна табиғи мал азығын дайындап, жоспар толық орындалды. Малшы үйлері мен мал орындары жөнделіп, құрама жем алынып, басқа да дайындық шаралары уақытылы аяқталды.

Читать далее »

АЛАШ ТАРИХЫ ӘЛІ ЖАЗЫЛЫП БІТКЕН ЖОҚ

Алашорда көсемдерінің Қазақ елінің тәуелсіздігі  идеясы бүгінде іске асырылып, халықтың арманы ақиқатқа айналды. Әлі күнге дейін Алаш қозғалысына тарихи да, саяси да баға берілген жоқ. Өзімен бірге аштықты, қуғын-сүргінді, ұлттық сана рухсыздығын ала келген кеңестік билікке кешенді зерттеулердің болмауы –   қозғаусыз жатқан мәселе. Әрине, қазір зерттеулер жоқ емес, бірақ олардың бәрі үзік-үзік.

Өткенді бағаламай, болашақты болжай алмаймыз. «Ақ жол» демократиялық партиясы мен Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ұйымдастыруымен өткен облыстық ғылыми-практикалық конференция да «Алаш қозғалысының тарихын бүгінгі күн тұрғысынан зерделеу» тақырыбында өтті. 

Читать далее »

АҚЫН ӨСКЕН ТОПЫРАҚ

«Сен әкеңді білесің жазбаса да тілдей жыр,

Мен әкемнің сүйегі қайда қалды, білмеймін» - бұл жолдарды Жұмекен Нәжімеденовтің «Ұлым, саған айтам» атты кітабынан оқығанда, көзіміздің шықтанғаны рас. Әкесінің майданда хабарсыз кетіп, қаза болғанын ақын өз ұрпағына көзі тірісінде осылай түсіндіріп кеткен. Жұмекең тірі болса, биыл 80-ге толар еді. Ақын анасы мен ата-әжесінің тәрбиесімен өсіп-жетілді.

Читать далее »

ЖҰМЕКЕНМЕН ӨТКІЗГЕН ЖАРҚЫН КҮНДЕР

Биылғы жылы қазақтың көрнекті ақыны, ҚР Мемлекеттік Әнұранының авторы, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Жұмекен Нәжімеденовтің туғанына 80 жыл толады.

«Жақсыменен өткізген жарты сағат,

Жаманның өтіп кеткен өміріндей», - деп қазекең әндеткендей, өз талантының биік шыңына жете алмай, өмірден ерте озған, қазақтың игі жақсыларының бірі – кәдімгі қоңыр жырдың айдынында еркін жүзген өзіміздің Жұмекен Нәжімеденов еді.

Читать далее »

ҚАРТТАРЫМ, АМАН-САУ ЖҮРШІ!..

Мені мазалап жүрген жәйт – қазыналы қарттар мәселесі. Қазақ қазақ болғалы қалыптасқан қастерлі ұғымдардың бірегейі ата-ананы сыйлау, үлкендерді құрметтеу екені рас. Осы жайға орасан зор мән берген бабаларымыз «атаңа не қылсаң, алдыңа сол келер» деп, ұрпағының құлағына қарияларды сыйлау керектігін әркез құйып отырған.

Читать далее »

«СІЗ ХАТ ЖАЗЫП ЕДІҢІЗ…»

Облыстық «Атырау» газеті редакциясы поштасына күн сайын оқырмандардан ондаған хат келіп түседі.  Ал, солардың жартысынан астамы газетте жарияланған мақалаға өзіндік ой-пікірін қосып, редакцияға жолдайды. Басқа басылымдардай емес, біздің  оқырмандарымыздың  дені – ауыл-селода. Олардың жазар тақырыптары да сан алуан.

Читать далее »