Ұлы Жеңіске – 70 Жыл

ГУРЬЕВ–АСТРАХАН: ТЕМІР ЖОЛ ҚҰРЫЛЫСЫНЫҢ ТАРИХИ РӨЛІ

Әлем бойынша алпыс миллион адам қаза болған екінші дүниежүзілік соғыстың жаһан тарихына көлемі жағынан өте ауқымды, ең қанқұйлы да қасіретті кезең ретінде енгені айтылып та, жазылып та жүр. Бірақ, жан алып, жан беріскен шайқаста жеңісті жақындатудағы қазақстандықтардың, соның ішінде атыраулықтардың ролі әлі күнге тиісті деңгейде бағаланбай келеді. Сол ақтаңдақ кезеңдердің бірі, біздіңше, Гурьев-Астрахан темір жолының салынуы.

Читать далее »

ТЫЛДАҒЫ МАЙДАН

(«Атыраубалық» комбинатының Ұлы Жеңіске қосқан үлесі хақында)

Жүзден астам ұлт өкілдерін бір одаққа біріктірген кеңестер елінің бейбіт еңбек тынысын Ұлы Отан соғысының отты жылдары кенеттен үзіп жіберген болатын. Соғыстың алғашқы айларында фашистік Германияның Кеңес елінің өмірлік маңызы бар экономикалық аудандарын жаулап алуы тылдағы аймақтарға қосымша қиындықтар туғызды. Фашистер басып алған аудандарда соғысқа дейін еліміздегі халықтың 40 пайызы тұратын, мұнда бүкіл елімізде өндірілетін көмірдің 63 пайызы, шойынның 68 пайызы, болаттың 58 пайызы өндірілуші еді. Осындай аса ауыр шақта барлық экономиканы соғыс жағдайына сай қайта жабдықтау керек болды. Сондықтан да, орталықтан шығатын сол кездегі беделді басылым «Правда» газеті 1941 жылы 10 шілдеде былай деп жазды: «Енді бізде «бейбіт кәсіпорындар» болуы мүмкін емес. Әрбір завод, әрбір фабрика соғыс қажетін қанағаттандыру үшін жұмыс жасауы керек».

Читать далее »

БОРАН БАТЫР СОҚПАҚТАРЫМЕН…

Кенжебай таңғы ұйқысынан толқулы көңілмен оянды. Өйткені, бүгін оның алдында үлкен, маңызы биік сапар күтіп тұр еді. Бұл қасиетті сапарға шығу оны бозбала боп ержеткен шағынан бері мазалайтын.

Читать далее »

СОҒЫС ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ГУРЬЕВ

2. Эвакогоспитальдар  және  тылдағы  майдан

Батыстағы сұрапыл соғыс дүмпуімен бірге майдан даласына ең жақын аймақ ретінде Атырауға да алғашқы ауыр жаралылар – өздігінен жүре алмайтын жауынгерлер жеткізіле бастады. Олар Одақтық Комитеттің 1941 жылдың 20 шілдесіндегі «Эвакуациялық госпитальдарды жасақтау мен материалдық қамтылуы туралы» қаулысына сай ашылған эвакуациялық госпитальдарға орналастырылды.

Читать далее »

ЕРЛІК ДАҢҚЫ МӘҢГІЛІК

Облыстық балалар кітапханасында ауған соғысы ардагерлерімен кездесу өтті. Оған от пен оқтың арасынан аман-есен елге оралған жауынгерлер Берікбай Дәулетбаев, Алтынбек Зайдуллин және Д.Байбосынов атындағы №13 және Абай атындағы №15 мектеп ұстаздары, оқушылары қатысты.

Читать далее »

ЖАҚСЫНЫҢ АТЫ ӨШПЕЙДІ

Өмірде ізгілікті істері арқылы өнеге болып қалатын жандар аз емес. Солардың бірі майдангер, әрі еңбек ардагері Қабижан Ғаббасов аға дер едік. Бүгінде қолыма қалам алып, оның рухына тағзым ете отырып, асыл аға туралы сыр шертуді борыш санадым.

Читать далее »

СОҒЫС ЖАҒДАЙЫНДАҒЫ ГУРЬЕВ

Диверсанттар салған дүрбелең

Әлем тарихына «ең қанқұйлы» деген атаумен енген екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында Кеңес Одағы бойынша жиырма жеті миллионнан астам адам көз жұмған екен. Осынша үлкен құрбандықты талап еткен соғыс тарихы,  өкінішке орай, әлі күнге дейін толық зерттеліп біткен жоқ. Тұтқындар лагері, ішкі және сыртқы барлау кезіндегі құпия құжаттарды былай қойғанда, Гурьевтің бір кездері «соғыс жағдайында» деп жарияланған облыс болғандығын біреу білсе, біреу біле бермейді.

«Гурьев – Астрахан» темір жолын салу кезіндегі қиындықтар, эвакогоспитальдар – өз алдына дербес зерттеу нысаны бола алатын үлкен тақырыптар. Осындай тың дүниелерге көлемді зерттеу жүргізген белгілі өлкетанушы, ардагер журналист Өтепберген Әлімгереевтің циклдық материалдарын жариялап отырмыз.

Читать далее »