Ұлы Жеңіске – 70 Жыл

ТЫЛДАҒЫ ТОЛАҒАЙ ЕДІ…

(Нұрлыбай Құттыбаев туралы эссе)

Жеңіске 70 жыл!.. Саралап көрсек, майданға 20 миллионның шамасында адам аттанса, тылда қалғандардың саны одан бірнеше есе көп. Олардың бірі – Мақат кенттік Кеңесі атқару комитетінің төрағасы Нұрлыбай Құттыбаев еді.

Читать далее »

АТАМДЫ МАҚТАН ТҰТАМЫН

«Қара жердің қабырғасы сөгілді, ажал жалмап жұлып жатты өмірді...» деп Сырбай ақын жырлағандай, қанды қырғын қаншама жастың өміріне балта шапты десеңізші. Сол жастардың арасында менің атам Мәжи Мусин де бар-тұғын. Әскер қатарына алынғанда атам бар болғаны он сегіз жастағы бозбала екен. Туған жері – бұрынғы Теңіз ауданының Нұржау ауылынан келіп, Гурьевтің офицерлер дайындайтын алты айлық курсын бітіреді. 1943 жылы жаяу әскер аға сержанты болып, ұрысқа түсіпті.

Читать далее »

ЖАТ ЖЕРДЕ ҚАЛҒАН ЖАУЫНГЕР

Сұм соғыс қаншама шаңыраққа ылаң салып, оларды жетім-жесір етпеді?! Менің атам Қабдол Ахметұлы да көппен бірге Отанын қорғауға аттанып, Витебск облысының Леозинский ауданы түбіндегі ұрыста ауыр жараланады. Ақыры жарақаты емдеуге келмей, атамыз сол күйінде көз жұмады.

Читать далее »

АЛҒАШҚЫ БОЛЫП АТТАНҒАН ЕДІ…

Қазақстандықтар Ұлы Отан соғысында ерен ерліктің үлгісін көрсетті. Солардың қатарында жасын үлкейтіп көрсетіп, кіші лейтенант әскери шенімен алғашқылардың бірі болып майданға аттанған Сәлім Байдуллин де бар еді. 

Читать далее »

ЕЛ ҚОРҒАҒАН ЕРЛЕР

Ұлы Отан соғысының 70 жылдығына орай редакциямызға келіп жатқан хаттар легінде шек жоқ. Соғысқа қатысып, ерлік көрсеткен немесе, майдан даласынан оралмаған жақын-жуықтары жайында баяндалған оқырман хаттарының әрқайсысы сырға толы.

Читать далее »

ЖОҒАЛҒАН ЖАУЫНГЕРЛЕРДІҢ ДЕРЕГІ ТАБЫЛДЫ

Ұлттық қауіпсіздік комитетінде басшылық қызмет атқарған Зақаш Камалиденовтен жуырда сүйінші хат алдым. Онда Ресейдің бұрынғы Орлов (қазіргі Брянск) облысы,  Комарич ауданының Белый Колодец селосы көшелерінде жерленген (бүгінде бұл қаланың тек орны ғана қалған) он сегіз жауынгердің денесі табылғандығы жайында айтылған. Және бұл жауынгерлердің бесеуі жерлесіміз екені анықталып отыр.

Читать далее »

ДАЛАБАЙ

немесе  Отан  үшін  от  кешкендер 

Далабай Жазықбаев  –  1920 жылы Атырау облысы, Жылыой ауданында дүниеге келген. Алматы мұғалімдер институтының қазақ тілі мен әдебиеті бөлімінде оқып, Ескене, Доссор, Құлсары мектептерінде қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімі болған. 1942 жылы Ұлы Отан соғысына аттанып, сол жылы 15 қыркүйекте Батыс майдан даласында қаза тапты.

Өлеңдері республикалық газет-журналдарда жарияланған. «Жауынгер дос», «Досыма», «Таңертеңгі бір жеңіс», «Намыс үшін», т.б. өлеңдерінде жауынгерлердің қаһармандық ерлігі суреттелген. Ол өлеңдерінде неміс-фашистердің жауыздығын уытты, көркем тілмен әшкерелейді. Майдан даласынан жазған өлеңдерінің қай-қайсысынан да  ерліктің  өр  рухы  еседі.

Ақын  М.Ю.Лермонтовтың «Үш пальма», «Тұтқын», «Үміт» атты өлеңдері мен М.Голодныйдың «Щорс туралы жырын» қазақ тіліне аударған.

Құлсары қаласында Далабай Жазықбаевтың атында мектеп бар. Алматыда, Жазушылар Одағында майданда қаза болған қаламгер жауынгерлерге ескерткіш-тақта орнатылған. Солардың ішінде атыраулық Далабай Жазықбаев та бар. Ұлы Жеңістің 70 жылдығы қарсаңында  жазылған белгілі ақын Аманқос Ершуовтың «Далабай» атты жаңа шығармасын жариялап отырмыз.

Читать далее »

ОЛАР ЖЕҢІСТІ ЖАҚЫНДАТҚАН ЕДІ…

Қазақстанның Халық жазушысы Әбу Сәрсенбаевтың «Жауынгер монологы» кітабының кейіпкері болған жанның бірі – менің майдангер әкем Құспан Нұрпейісов.

1916 жылы Гурьев облысының Бақсай ауданы, Топайлы ауылында дүниеге келген ол білімді, мектеп директоры лауазымдарын атқарған. Әкесі Нұрпейіс Тұрдығұловтың ықпалымен мектепті бітірген соң Гурьевтегі екі жылдық мұнай-жұмысшы факультетін аяқтап, 1936-1938 жылдары Оралдағы екі жылдық орыс-қазақ педагогикалық училищесінің қазақ-орыс тілі-әдебиеті бөлімін оқып бітіреді.

Читать далее »